KORONA SÜRESİNDE  ÇOCUK VE ERGENLERDE ANKSİYETE VE BAŞ ETME YÖNTEMLERİ 

Uzman Psikolog Bahar Nur2021-05-10 17:00:35

Tüm dünyayı etkileyen Pandemi ve Pandemi Nedeni ile Sağlığını koruma amaçlı evde kalma zorunluluğu erişkinlerin olduğu gibi Çocukların ve ergenlerin de Anksiyetelerini ve kaygıların artmasına neden olmuştur. Anksiyeteyi artıran sebeplerin başında kendisine veya ailesine Zarar geleceği Hatta ölebileceği korkusudur. Buna okuldan ve arkadaşlarından ayrı kalmak sürekli evde kalmak Ve evdeki kişilerin de kaygı ve endişeleri de eklenince Çocukların bu anksiyeteyle baş etmeleri zor olabilmektedir. Çocukların anksiyetesini olup olmadığı Bazen hemen Anlamak güç olabilmektedir. Çocuklar genellikle özellikle de  küçük çocuklar Anksiyetelerini dile getirmekte zorlanabilirler. Ancak dikkat edeceğimiz bazı belirtiler çocukların anksiyete  yaşadığını ve kaygılandıklarını bizlere göstermektedir.

Nedir bu belirtiler?

Eğer bir çocuğun uyku düzeni bozulmuşsa sık sık öfke nöbetleri yaşıyorsa, hareketliliği normalinden çok artmışsa durup dururken ağlıyorsa veya üzüntülü görünüyorsa yemek yemekle ilgili problemler ortaya çıkmaya başladıysa ya da sık sık sizden ayrılmak veya kaybetmekle ilgili korkularını dile getiriyorsa bazende baş ağrısı karın ağrısı gibi Fiziksel belirtilerden yakınmaya başlanmışsa o zaman çocukta anksiyete olduğunu düşünülebiliriz.

Öte yandan Her çocuk kaygısını aynı şekilde ifade edemeyebilir. Bazı çocuklar daha fazla hareketli olarak ,öfke nöbetleri geçirerek Gösterirken bazıları tam tersi içine kapanabilir Devamlı üzüntülü görünebilir Veya ağlayabilirler .Bazı çocuklar ise kaygıyı Bedensel yakınmalarla dışa vurabilmektedirler. Bu süreç içerisinde çocukların yaşlarına göre de değişkenlik gösterebilir. Özellikle çok küçük çocuklarda anksiyete bir önceki gelişim dönemine Ait olan davranışları yapmaya başlamayla belirlenebilir. tuvalet eğitimini tamamlamış olmasına rağmen alt ıslatmayı başlaması gibi başlaması gibi örnekler anksiyete belirtisi olabilmektedir.

Peki böyle bir durumu nasıl yönetebiliriz?

Öncelikle çocuğun kendi yaş grubuna göre bilgilendirilmesi gerekmektedir. Çünkü belirsizlik çoğunun kaygısını artırmaktadır. Çocuklara bilgilendirme yaparken ilk olarak onları dinlemek Ve ne hissettiklerini anlamaya çalışmak size yardımcı olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken şey çocukların anksiyetesini yatıştırmaya çalışırken durumun önemsiz olduğunu Veya anksiyete yaşadığı durumu önemsememek(küçümsemek) anksiyeteli  durumu ortadan kaldırmaz. Çocuklara onları anladığınızı bazı durumlarda endişelenebileceğini Birlikte bu durumla baş edebileceğinizi söylemek çocuğu rahatlatır. Onunla kaygıları hakkında konuşmak faydalı olacaktır Okul öncesi yaştaki çocuklara gözle görülmeyen mikropları veya virüsü anlatmak zor olabilmektedir. Bu durumda oyunlardan veya masallardan yararlanabilir etmektedir. Fakat bunu yaparken Gözle görülmeyen virüslerin korkutucu olabileceğini dair izlenim oluşturmamaktır. Kaygı yaşayan çocuk Kaygılarını azaltmak için bazı soruları sıklıkla tekrarlayabilmektedirler böyle durumlarda Yaşına uygun gerçekçi cevaplar verilmelidir.

Aile bireylerinin kaybetmekten korkan bir çocuğa kimse ölmeyecek veya yaşımız geldiğinde hepimiz öleceğiz demek yerine Şu an birlikteyiz şuan için ölmeye niyetim yok haydi seninle oyun oynayalım gibi cevaplarla kaygısını yatıştırmak kolay olacaktır.

 

Obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış çocuklarda ise Benzer şekilde aynı soruları tekrarlama eğilimi görülmektedir. Eğer çocukta takıntılar varsa sürekli sorularını cevaplamak doğru olmayacaktır. Okb tanısı almış çocuklarda kaygısını azaltmaya değil artmasına neden olabilmektedir. Böyle bir durumda bunu seninle daha önceden konuşmuştuk, cevaplamıştım diye söylenebilir. Pandemi döneminde Okul dönemindeki çocuklarda ise kaygı genel olarak okuldan ve arkadaşlarından uzak kalmaktır. Burada yapılması gereken şey çocukların okul dönemindeki derslerine ve programlarına düzenli bir şekilde takıp etmelerini sağlamak Ve arkadaşlarıyla program yapmalarına olanak sağalacaktır.

Ergenlik döneminde ise gelişim döneminden dolayı kişiler olayları çok da umursamaz gibi davranabilmektedirler. Zaten hoşnut olmadığı veya ev içinde sorun yaşandığı Aileleriyle sürekli kalma zorunluluğunda olmak, arkadaşlarıyla görüşememek Gibi nedenlerle kaygılı veya öfkeli olabilmektedirler. Böyle durumlarda emir verici sözler kullanmak yerine onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmak ve şuandaki durum gereği bunu değiştiremeyeceğinizi söylemek daha yararlı olacaktır.

 

Çocukların anksiyeteleri ile baş etmeleri için Diğer yapılacak şey ise onların rutinini korumaktır. Yemek saati uyuma saati vs..

Çocuklar için diğer bir anksiyeteyle mücadele etmenin yollarından diğeri ise Anksiyete ile tahammül etmesini sağlamaktır. Çocuklara kaygı duyuyor olabilirsin ebeveyn olarak bizim de kaygı duyduğumuz zamanlar oluyor Ama bizi mutlu eden şeyleri bu durum varken bile yapmaya devam edebiliriz. Çocuklara bu anlamda model olmak önemlidir. Ebeveynler kendi anksiyeteleriyle baş edemezlerse çocuklarında bu anksiyete ve kaygılarıyla baş etmesi zor olabilmektedir.

 

Anksiyetenin arttığı durumlarda yapılabilecek şeyler neler?

Nefes egzersizleri ve kas gevşetme egzersizi yararlı olabilmektedir. Okul öncesi dönemdeki yaşlarda bunları oyun haline getirerek yaptırabilirsiniz .(Karşılıklı avuç içlerinizi birleştirip itme olarak oyun haline getirilebilirsiniz.)

 

Nefes egzersizi ise burnunuzdan yavaşça nefes alıp 4 saniye boyunca nefesinizi tutun sonra 4 sn boyunca yavaşça nefesi vermek bu şekilde bir kaç kez tekrarlanabilir.

 

Bazı çocuklar ise duygularını çok fazla ifade etmezler böyle durumlarda ise çocuklarınızla birlikte resim yapmak, şu anki durumdan ne anlıyor nasıl hissediyor Bu resimler üzerinden onunla konuşma ya çalışmak etkili olabilmektedir.

Çocuğunuzla birlikte hayal kurmak onunla birlikte kendinizi mutlu ve huzurlu hissettiğiniz bir yer hayal etmek Çocuğunuzun hoşuna giden şeyleri sevdiği insanlarla birlikte  yaptığınızı düşündürerek resime dönüştürebilirsiniz.

 

Bunları yapmanıza rağmen çocuğun kaygısını çok fazla  ise mutlaka profesyonel bir destek almasını sağlamanız gerekmektedir.

 

 


Uzman Psikolog Bahar Nur

Diğer yazılara göz atın

Bu test nerede yapılıyor ?