MENOPOZA DOĞRU HAZIRLANIN, YAŞAM KALİTENİZİ DÜŞÜRMEYİN!

Op. Dr. Funda DOĞAN2019-10-18 14:32:18

Menopoz nedir? Menopozun aşamaları, belirtileri ve etkileri nelerdir? Menopoza dair bilinmesi gerekenleri uzmanından öğrenin!

Menopoz nedir?

Menopoz kadının adetten kesilmesidir. Menopoz için son adetten sonra bir yıllık bir sürenin geçmesi gerekmektedir. Kadınların yaşamlarının yaklaşık 1/3’ü menopoz döneminde geçmektedir. Menopozun getirdikleri konusunda bilinçli olmak oluşan değişiklikleri kendi akışına bırakmamak sağlıklı bir yaşlılığı da garantiler.

 

Menopozun aşamaları nelerdir?

Menopozun aşamaları vardır. Bu aşamalar şöyle:

Perimenopoz: Bu dönem menopoza girme aşamasından 2 veya 3 yıl önce başlar. Bu dönemde belirli şikâyetler arasında yumurtalık yoğunluğunun azalımı, ateş basmaları olarak görülebilir. Kişiler bu dönemde çocuk sahibi olabiliyor. Fakat düşünülmemesi daha çok öneriliyor.

Menopoz: Bir önceki aşamadan bu yana 1 yıl geçtiğinde, menopoz aşamasına girilmiş olur. Yani bu dönemde adet döngüsü, kanama ve yumurtalıklar durmuş olur. Artık bu dönemde hamile kalma durumu ortadan kalkar.

Erken Menopoz: Bazı kadınlar, diğer kadınlara oranla daha erken menopoz dönemine girebilir. Genetik ve geçirilmiş bazı hastalıklar buna sebep olabilir.

 

 Menopoz yaşı kaçtır?

Menopoz yaşı dünyada ortalama 51,3 olarak hesaplanmıştır. Bu konuda çeşitli faktörler etkili olmaktadır. Genetik özellikler, beslenme bozukluğu, vejetaryenlik, zayıflık, sigara bağımlılığı gibi etmenler, menopoz yaşını erkene çekebilmektedir.  Nadiren 40 yaş öncesinde menopoz görülebilir. Bunun çoğu kez nedeni açıklanamasa da; geçirilmiş hastalıklar, rahim operasyonu, radyoterapi ve kemoterapi tedavileri erken menopoza yol açabilir.

 

Menopozun belirtileri nelerdir?

Menopoz, önceleri adet kanamalarının kesilmesi ve ateş basması şikâyetlerine göre atlatılması zor veya kolay olarak ifade edilmekteydi. Oysa menopoz süreci uzun yıllar devam edebilmektedir. Menopozda ateş basması olarak ifade edilen belirti, en popüler olanıdır. Ani başlayan sıcaklık hissi ile birlikte bazen kızarıklık ve ardından terleme gelişebilir. Menopozun erken döneminde hatta zaman zaman adet kanamaları henüz kesilmemişken bile bu şikâyetler ortaya çıkabilir. Sıcak basması hissinin görülme oranı yüzde 80 olarak saptanmıştır. 60’lı yaşlarda  yüzde 30’a iner, 70’li yaşlarda da yüzde 9 oranında görülebilir.

Şöyle sıralanabilir:

 

 Menopozda ortaya çıkan sorunlar nelerdir?  

Uyku bozuklukları: Uyku bozuklukları menopozun erken dönemlerinde görülebilmektedir. 40–55 yaşları arasında % 30’a varan bir oranda görülmektedir. Bu konuda rahatlamak için uyku hijyeni denilen bazı kurallara uyulması rahatlatıcı olabilir. Akşam yemeklerinin hazmı kolay yiyeceklerden oluşması, porsiyonun küçük tutulması, karanlık ve sessiz bir oda, uyku öncesi rahatlatıcı egzersizler veya yatmadan önce sıcak süt önerilir. Nadiren ilaç tedavisi gerekir.

Depresif bir ruh hali: Depresif bir ruh hali, menopoz döneminde  % 19–29 oranlarında görülebilir. Sadece % 4 oranında klinik depresyon gelişebilir. Bu durum sadece hormonal değişimlerin sonucu değildir. İlerleyen yaşla beraber çocukların evlenmesi veya iş için evden ayrılması, anne veya babanın kaybı  bu periyotta sıkıntıları arttıracaktır. Hormon replasman tedavisi depresif belirtileri tedavi eder, nadiren antidepresan tedavi gerekebilir.

Vajinal kuruluk: Vajinal kuruluk ve buna bağlı olarak cinsel birliktelik sırasında ağrı menopoz döneminin önemli sorunlarından biridir. %27–55 arasında görülebilir. Bu dönemde sık idrara çıkma, ani idrara sıkışma hissi gibi mesaneye ait problemler de gelişebilir. Lokal uygulanan östrojen preparatları rahatlatıcıdır. Libido (cinsel istek )azalması da görülebilir. Bu durum, ilaçla tedavi edilebilmektedir.

Kemik erimesi: Kemik erimesi (osteoporoz) kemik dokusundan kalsiyumun kalıcı olarak kaybıdır. İlerleyen yaşla geliştiği gibi menopozda östrojen azalması ile özellikle ilk 5-8  yılda  kemiğin kalsiyum kaybının hızlı olduğu bilinmektedir.

Adet düzensizlikleri: Menopoz dönemi öncesinde adet düzensizlikleri görülebilir. Bazen adet azalması ve zaman zaman gecikmesi olabildiği gibi adetlerin sıklaşması ve  yoğun kanamalar olabilir. Mutlaka bir jinekolojik muayene olunmalıdır. Bu dönemlerde kanamalar olumsuz bir hastalığın  belirtisi de olabilir. Adet görmeme gebeliğe bağlı da olabilir. Menopoza girdiğini düşünerek doğum yapmış olan pek çok bayan vardır. Mutlaka  jinekolojik muayene, pap smear testi, mamografi, meme ultrasonografisi çekilmelidir. Kemiklerin menopoza bağlı olarak zayıflamalarının ilk 5–8 yıl içinde olması nedeniyle kemik yoğunluğu ölçümü ile ilerideki riski görme ve tedbir almak gereklidir.

 

Menopoz tedavisi nasıl planlanır?

Menopoz tedavisi, hastanın tıbbi durumu, tedaviden beklentileri kendi ve ailesinin tıbbi özgeçmişi dikkate alınarak planlanır. Östrojen, östrojen+progesteron, cilde yapışan bantlar, vajinal östrojen kullanımı, kalsiyum, D vitamini, bifosfonatlar kullanılmaktadır.

 

Menopoz döneminde en büyük problem ne?

Menopoz sonrası kadınlardaki en büyük problem hızlı kilo alınmasıdır. Kimi kadınlar yemek yemekten bağımsız olarak yağlandıklarını hissederler. Bu normal fizyolojinin getirdiği bir yağlanmadır. Daha önce kilo sorunu olmayan kadınlarda da şişmanlık gelişebilmektedir.

Östrojen düzeyindeki azalma besin alımını etkiler ve bazal metabolik hızda azalmaya neden olur. Bu nedenle bu dönem ve sonrasında kadınlar kilolarına dikkat etmeli ve kesinlikle kendilerine uygun spor ya da yürüyüşe önem vermelidir.

Kadınlar düzenli olarak jinekolojik muayenelerini yaptırmalı

Kadınların düzenli jinekolojik muayenelerini yaptırmaları gerekiyor, menopoz döneminde sağlıklı beslenmesi gerektiğini, günlük en az 20 dakika güneşli havalarda yürüyerek vücuda D vitamini almanın önemli olduğunu, spor ve egzersiz yaparak menopoz belirtilerini geciktirilebileceğini Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanları söylemektedir.


Op. Dr. Funda DOĞAN

Diğer yazılara göz atın