Cihan Uyku Kliniği


KALİTELİ YAŞAM = KALİTELİ UYKU

Horlama, aşırı yorgunluk veya kiloya bağlanarak çoğu zaman toplumda önemsenmeyen ve hafife alınan bir durumdur. Genellikle bir uzmana gitmek akla gelmez. Ancak horlamanızla birlikte gün içinde uyku hali, sabah yorgun kalkma gibi şikayetleriniz varsa sizde uyku apnesi olabilir. Bu konuda detaylı bilgileri Göğüs Hastaklıkları Uzmanı Dr.Ayşe HAVAN’ın sizler için hazırladığı yazımızda bulabilirsiniz.

UYKU APNESİ NEDİR?

Uyku apnesi, horlamanın eşlik ettiği uykuda solunumun durması olarak ifade edilebilir. Uyku apnesi sırasında, üst solunum yolunun açık kalmasını sağlayan kaslarda gevşeme olur. Dilin, yumuşak damağın veya aşırı büyümüş bademciklerin hava yolunu tıkamasıyla nefesin en az 10 saniye durması apne olarak adlandırılır. Apneler esnasında soluk alıp vermek zorlaşır ve kan oksijen seviyesi düşer. Bunun sonucu olarak dokulara giden oksijen yetersiz kalır, oksijen yetersizliği hastanın uyanmasına neden olur. Hastanın uyanması ile kan oksijen seviyeleri normale döner. Bu durum gece boyunca defalarca tekrarlayabilir. Uyku apnesindeki bu döngü organlarda hasar oluşmasında rol oynamakta ve birçok hastalığa davetiye çıkarmaktadır (hipertansiyon, kalp krizi, diyabet, hiperlipidemi, obezite, vs ). Uyku apnesi toplumda  sık görülen bir hastalık olmasına rağmen çoğu zaman tanısı konulmadığı için gizli kalmıştır.

 

UYKU APNESİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

  • Horlama
  • Uykuda tanıklı nefes durması
  • Sabah yorgunluğu
  • Gün içinde uyku hali
  • Gece sık idrara kalkma
  • Gece terlemesi
  • Ağız kuruluğu
  • Reflü
  • Baş ağrısı
  • Unutkanlık
  • Konsantrasyon bozukluğu
  • Depresyon
  • Erkeklerde ereksiyon güçlüğü, kadınlarda adet düzensizliği

 

UYKU APNESİNİN SONUÇLARI  NELERDİR?

Ateroskleroz, ritm bozukluğu, kalp krizi, kalp yetmezliği, pulmoner hipertansiyon, sistemik hipertansiyon, inme, insülin direnci, metabolik sendrom, obezite, trafik kazaları, bilişsel fonksiyonlarda bozulma, depresyon, libido azalması, iş ve evlilik sorunları,vs..

UYKU APNE TANISI NASIL KONULUR?

Uyku apnesinin tanısını ve derecesini belirlemek için “polisomnografi” dediğimiz uyku testi yapılır. Bu testin sonucuna göre tedavi şekillenmektedir. Kişinin bir geceyi uyku laboratuvarında geçirmesi gerekmektedir. Tüm gece boyunca hastanın beyin aktivitesi ve solunumsal olayları kaydedilir. Uykuda beyin dalgaları, göz hareketleri, ağız ve burundan hava akımı, horlama, kalp hızı, bacak hareketleri ve oksijen seviyelerinin ölçümü yapılır. Test sırasında vücudun çeşitli noktalarına kablolar bağlanır. Bu kablolardan alınan sinyaller  bilgisayar ortamında kayıt altına alınır. Sabaha kadar alınan bu kayıtların incelenmesiyle, horlamanın şiddeti, uyku süresince solunumun kaç defa durduğu, ne kadar süre ile durduğu, durduğunda oksijen değerlerinin ne kadar düştüğü ve kalp hızının nasıl etkilendiği ve uyku evreleri gibi birçok parametreye bakılır. Bunların sonucunda bir rapor hazırlanır; hastalık var mı, varsa derecesi nedir belirlenir.

 

UYKU APNESİNDE TEDAVİ NASILDIR?

Öncelikle hastalığın gelişimindeki “risk faktörlerini ortadan kaldırmak”  gerekmektedir. Kilo vermek, yatış poziyonunu değiştirmek (Sırt üstü yatış riski artırır.) , alkol, sedatif ve hipnotiklerden uzak durmak, sigara ve dumanından uzak durmak, eşlik eden hastalıkları tedavi etmek ilk olarak yapılması gerekenlerdir. Bütün hastalar genel önlemler hakkında bilgilendirilir. Hastanın üst solunum yollarında olabilecek darlıkları açısından Kulak Burun Boğaz uzmanı tarafından cerrahi girişim yönünden değerlendirilmesi gerekir. Operasyon yapılacak hastalar özenle seçilmelidir. Horlamanın kaybolması uyku apnesinin düzeldiği anlamına gelmediği gibi operasyondan bir süre sonra şikayetler tekrarlayabilir.  Test sonucuna göre hafif şiddette uyku apnesi olup, kalp damar sistemi ile ilgili hastalıkları veya gün içinde uyku hali olan hastalara pozitif hava basıncı veren CPAP denilen cihaz önerilir. Orta- ileri derecede uyku apnesi tedavisinde hastanın mutlaka CPAP cihazı kullanması gereklidir. Hastaya hangi cihazın uygun olduğunu tespit etmek, cihazın basıncını ayarlayarak, apnelerin yok olduğu veya minimum sayıya indiğini görmek için ikinci bir gece uyku laboratuvarında yatmak gerekmektedir. CPAP cihazı kullanmakta güçlük çeken ya da hafif derece vakalarda uyku sırasında ağız içi apareyler kullanılabilir. Bu apereylerle alt çene öne alınarak dilin geriye düşüp üst solunum yolunu tıkaması önlenebilir.

 

CPAP TEDAVİSİ NEDİR?

Uyku apnesinin en etkili ve en yaygın tedavi şeklidir. CPAP cihazları bir burun maskesi, bu maskeye hava gelmesini sağlayan hortum ve devamlı pozitif basınç  üreten bir tür hava kompresöründen oluşur. Pozitif basınç yaratıp dokuların gevşemesini ve hava yolunu daraltmasını engelleyerek, hava yollarının ve gırtlağın uykuda sürekli açık kalmasını sağlar. Böylece apne ve horlamaların ortadan kalkmasını sağlar. Cihazı kullanmaya başlayan hastalar ilk kez bu kadar iyi uyuduklarını ve dinlenmiş olarak kalktıklarını ifade ederler. Birkaç gün içinde uyku tamamen normal hale gelir ve hastalığın neden olduğu belirtiler kısa sürede ortadan kalkar.  CPAP cihazları uykuda baş ucuna konulabilecek, bir çantaya girebilecek boyutta küçük ve çok sessiz çalışan cihazlardır. Küçük boyutları sayesinde yolculuğa giderken hastalar cihazlarını kolayca yanlarında taşıyabilirler.

Aşağıdaki sorulardan 2 ya da daha fazlasına evet cevabı veriyorsanız, uyku hastalıkları konusunda uzman bir hekimle görüşmeniz gerekmektedir.

  • Horlamanız var mı?
  • Horlamanız çevrenizdekileri rahatsız ediyor mu?
  • Uykuda nefesinizin durduğu söylenir mi?
  • Geceleri nefes alamayarak uyanıyor musunuz?
  • Sabahları dinlenememiş, uykunuzu alamamış uyanıyor musunuz?
  • Uykudan baş ağrısı ile uyanıyor musunuz?
  • Geceleri sık sık uyanıyor musunuz? Geceleri terlemeniz var mı?
  • Geceleri sıklıkla tuvalete kalkma ihtiyacınız oluyor mu?
  • Sabah ağız kuruluğunuz oluyor mu?
  • Geceleri yada sabah kalktığınızda tansiyonunuz yükselir mi?
  • Araba kullanırken uykunuz geliyor mu?
  • Gazete, kitap okurken uykunuz geliyor mu?
  • Uykuya dalmakta güçlük çekiyor musunuz?
  • Yatağa girdiğinizde bacaklarınızı hareket ettirme ihtiyacı yaratan bir huzursuzluk hissi olur mu?
  • Bacaklarınızda sıçrama hissi ile uykudan uyandığınız oluyor mu?
  • Kalp ritminizde geceleri düzensizlik olduğunu hissediyor musunuz?

 

Hastanemizde uyku testi göğüs hastalıkları bölümü bünyesinde yapılmaktadır. Sizi  uyku ile ilgili şikayetleriniz varsa göğüs hastalıkları polikliniğine bekliyoruz

 

Bu test nerede yapılıyor ?